vrouwen staan aan de nieuwe top

Vrouwen stáán aan de nieuwe top

‘Wat is een goed begin van een nieuw verhaal over vrouwen aan de top?’ De eerste vrouw die opstond loopt naar voren en zegt: ‘Ik ben hier’. Dit werd met instemming en applaus ontvangen en andere vrouwen staan op en lopen ook naar voren. Een vult aan: ‘En dit ondersteun ik’, en weer is er bijval. ‘En dit doen we samen’. Een vrouw blijft zitten en zegt: ‘Nee, chaos, ik ben tegen’. Weer anderen lopen naar voren. ‘Ook mannen horen hierbij’. Een vrouw staat op en roept: ‘Beweging, we moeten in beweging komen’. En weer staan anderen op. Letterlijk zit er beweging in vrouwen aan de top. En zo zit of staat uiteindelijk een groep van iets meer dan dertig vrouwen aan het eind van de 100-jarig-jubileumsessie van de VVAO. Geen workshop in traditionele zin, maar een werktheater van Theater Blij en Vrij met de vraag: Hoe krijgen we meer vrouw aan de top?

Uitgaan van dat je er al bent in plaats van je vergelijken met mannen aan de top

Voorafgaand aan deze beweging hebben de vrouwen in vier groepen vanuit allerlei perspectieven gekeken naar het vraagstuk hoe meer vrouwen aan de top komen. ‘Ik ben hier’ en uitgaan van jezelf is een wezenlijk uitgangspunt. Een van de discussies aan een andere tafel ging over de identiteit van de vrouw als wethouder, als moeder en de reacties die je ‘op het schoolplein’ krijgt als je niet altijd beschikbaar bent. Maar dat zegt niets over het zijn van een goede moeder concludeert de wethouder want ik ben eigenlijk een goede moeder. Nee niet eigenlijk, je bent een goede moeder. Waar aan andere tafels gesproken werd over de man/vrouw verhouding in de board en minimale afspiegelingspercentages, 2, 3- of 4-daagse werkweek, ging het hier over welke top werd bedoeld. Bedoelen we de wereld? Onze omgeving? Een vrouw is top als deze de aarde goed achterlaat, wat aansloot bij de introductiefilm van Mother Nature, ingesproken door Julia Roberts. Haar boodschap: Moeder natuur heeft geen mensen nodig en zal alles overleven. De mens heeft moeder natuur nodig en ‘vadertje tijd’ om dit op tijd te doen. Een wezenlijke verandering van de meetlat is dan ook een breder, groter perspectief dan alleen een economisch en hiërarchisch perspectief. Zo kwamen de perspectieven van vrijdenken en problemen oplossen bij elkaar.

Zowel nieuw als verbindend perspectief nodig

Na de film van moeder natuur stortte de deelnemers zich in de chaos van het werktheater. Zeker omdat de deelnemers zich hadden ingeschreven voor een workshop met daarbij behorende verwachting. Drie spelers van Theater Blij en Vrij, Ellen, organisatieantropologe en gepromoveerd op de spanning in de boardroom van financiële instellingen, Sjoerd, vrij-doener van de next democracy en Peter, begeleider in inzicht en uitzicht, overvallen de groep. Ieder neemt een deel van de groep op geheel eigen wijze apart. Ineens loopt een deel van de zaal naar de piano en er is opgetogenheid en veel energie, een andere groep ‘kan beter naar huis’, ‘ga nog wat leuks doen nu het nog kan’ en in de andere groep ontstaat een discussie. De eerste verwarring is geschapen, maar Ellen heeft een theorie. De ‘Ovulatietheorie van Darling’. Er is een creatieve eisprong nodig om meer vrouwen aan de top te krijgen.

Sjoerd leest een paragraaf van de VVAO-Wikipedia-pagina voor:

De nieuwe voorzitter zette op de eerste vergadering in 1945 de toon:

"Wij zijn te precies, te bescheiden en dikwijls ook geestelijk lui. Wij durven ons zelden te uiten over een onderwerp, dat wij niet geheel beheersen. Wij zijn geneigd te denken, dat de mannen het allemaal zoveel beter weten. Toch zullen wij deze schroom moeten overwinnen. Wij zullen bereid moeten zijn de volle verantwoordelijkheid mede te dragen."

En hoe staan we er nu voor en hoe gaan we verder? De vrouwen kiezen een van de vier thema’s uit de nog te vormen en te staven theorie van Darling: 1. Geen verandering, 2. Verandering en actie, 3. Nieuw perspectief en 4. Vrij denken. De vier invalshoeken krijgen een eigen betekenis en overal ontstaat dialoog. Er wordt geluisterd, gedeeld, getekend en uitgewerkt, zelfs zo intensief dat de spelers moeite moeten doen om het werk te onderbreken voor de volgende zet. Ze ‘roddelen’ liefdevol over wat ze gehoord en gezien hebben, waarmee ze de verschillende onderwerpen en dialogen aan elkaar verbinden. Geen verandering betekent niet passief zijn, maar uitgaan van de goede krachten die er al zijn bij vrouwen en mannen. Verandering en actie gaat over de identiteit waar je voor staat en ongeacht de reacties van anderen doen wat goed is voor jou en de wereld. Loslaten en los laten wat niet bij die identiteit hoort. Nieuw perspectief komt vanuit samenwerken met een andere basis en verhoudingen, ook in zakelijke en praktische afspraken, soms vastgelegd in normen en percentages. En vrij denken is de beperkingen loslaten en gaan voor transformatie van het bestaande in een nieuwe vorm.

Is dit nu alleen discussie voor vrouwen? Nee! Sjoerd en Ellen gaan in gesprek. Sjoerd heeft als grootvader een andere kijk op nalatenschap gekregen. Anders dan de vele mensen die nu ‘aan de top’ kortetermijnwinsten najagen. ‘Er is een change in the system en een system change nodig’, wat zowel van belang is voor mannen als voor vrouwen. En ja, ook mannen komen in dit soort groepen bij elkaar om hierover te praten en na te denken. Iemand moet het lef hebben buiten het systeem te staan. Ellen haalt drie conclusies uit haar proefschrift aan.

  1. Mindset. Zie je wat er aan de hand is? Lineair denken voldoet hier niet meer, terwijl we nog de weg aan het zoeken zijn naar ‘chaos-denken’ waarin veel meer vanuit discussie en dialoog wordt gewerkt. Er zijn mannen die lineair denken en er zijn vrouwen die lineair denken.
  2. Discussie durven voeren over wie ze zijn. Haast niemand durft de bestuurder aan te spreken als er te weinig ruimte wordt gegeven en niet naar hen geluisterd wordt. We blijven veel doen vanuit gewoonte.
  3. Gewoon doen. Met z’n allen en samen en het liefst zo vroeg mogelijk in de besluitvorming. Dus eerder alles met elkaar delen, ook met de jongeren, de ouderen, mensen uit andere culturen, mannen en vrouwen.

Durf het niet-weten aan te gaan. Prik door het bestaande heen en verander het systeem. Terug naar ‘moeder aarde’. De zeespiegel stijgt, de polder daalt. Bestaat Nederland in het jaar 2100 nog als mijn kleinkinderen er dan hopelijk nog zijn?

 

Vertel een nieuw of ander verhaal

Als niets zou veranderen, wat is dan het probleem? Er is nog geen tekst voor het nieuwe of het andere verhaal, en dus improviseert Peter met de gitaar op thema’s die deelnemers aandragen. Staan vrouwen aan de top, gaat vooral over elkaar verstaan. Begrijpen we elkaar wel? Heb je begrip voor wat ik doe? Heb jij een doel en neem je mij dan mee, of zeg je nee? Zien we elkaar graag, luisteren we naar elkaar en voelen we met elkaar mee? Kunnen we het ook over emotie hebben en de pijn die het soms meebrengt als we elkaar niet begrijpen? Vrouwen én mannen. Twee vrouwen blijken een omvangrijke bijdrage te kunnen leveren met betrekking tot het ei, in dichtvorm, maar daar had je echt bij moeten zijn. In stilte, even zonder grenzen, is een ideale wereld verkend, waarin persoonlijke verhalen zich ontvouwen.

Het nieuwe verhaal van de VVAO gaat over het waarmaken van de persoonlijke verhalen, het gewoon doen, in dialoog en discussie gaat dus ook over improvisatie. Niet weten wat er komt, er op vertrouwen dat jij als persoon hier bent, nodig bent, gesteund en niet alleen bent. Zijn er nog vreemden die met je in gesprek durven gaan en wil jij ook een vreemde voor een ander zijn? Heb jij een groter doel waar jij voor staat? En neem je anderen mee, of kom je net als anderen in beweging voor een goed doel? Vanuit een historisch traditioneel perspectief op de vrouw, via de dolle mina’s naar een nieuw verhaal waarin vrouwen aan de top staan. In het nieuwe verhaal staan vrouwen aan de top van hun eigen verlangens, waarin ze op en top zichzelf kunnen zijn. Het belangrijkste is, zoals die ene vrouw het startverhaal van het nieuwe verhaal begon: “Ik ben hier”.

Het werktheater werd afgesloten met Girls just wanne have fun.

De VVAO hier bij elkaar op, 2 juni 2018 staat en gaat er voor, ook de komende 100 jaar!!