Prof. dr. ir. Jurriaan Huiskens van de Universiteit Twente vertelt over jaarlijkse griepuitbraken en het begrijpen van de besmettelijkheid van het griepvirus.

Hoe raakt men besmet met het griepvirus?

Besmetting vindt plaats doordat eiwitten aan de buitenwand van het griepvirus zich hechten aan de suikers op de celmembraan van mens of dier.
Als het griepvirus in staat is zich te hechten kan hij de menselijke/dierlijke cel als het ware om zichzelf heen laten vouwen, zodat hij in de cel terecht komt, waarna het virus zich in de cel vermenigvuldigt en zo de cel “opeet” waarna de nieuwe virussen zich vervolgens verspreiden en aan meer nieuwe menselijke cellen hechten. Tijdens dit proces, dat zich steeds herhaalt, wordt men ziek: men heeft griep.

 

Multivalentie en suikers

Het concept van multivalentie houdt in dat de hechting door meer interacties tegelijkertijd samen plaats vindt en de bindingskracht verschilt naar gelang het type suiker in de celwand waaraan het virus zich hecht. Hoe meer binding hoe besmettelijker het virus is. Op sommige cellen bindt het virus moeilijk, op andere gemakkelijker. De bindingskracht blijkt afhankelijk te zijn van de hoeveelheid en de soorten suikers waaraan het virus zich kan binden. Maar hoe is het mogelijk om dit te onderzoeken?

 

Hoe kun je dit onderzoeken?

Prof. Huskens is de uitvinder en ontwikkelaar van zgn. moleculaire printplaten. Op deze platen kan hij variëren in hoeveelheid en type suikers en andere biomoleculen en nanodeeltjes. Dit maakt het mogelijk om de multivalente binding tussen virus en celoppervlak op moleculair en nog kleiner niveau te bestuderen en te bepalen welke stoffen/suikers die hechting het sterkst maken. Dat gebeurt op een uiterst gecontroleerde manier. Hoe sterker de hechting, hoe groter de besmettelijkheid blijkt te zijn van het virus. De moleculaire printplaten vormen zo de techniek die dit fundamentele onderzoek mogelijk maakt.

 

Samenwerking Nederlandse en Duitse onderzoekers

Het onderzoek gebeurt niet alleen door prof. Huskens en zijn afdeling, maar hij werkt hierbij samen met het Researchcentrum for Emerging  Infections  and Zoönoses, van de Tierärztliche Hochschule in Hannover.

Dit belangrijke onderzoek wordt met ongeveer een miljoen euro gesubsidieerd door NWO en de Volkswagen Stiftung.

Meer info over dit onderwerp vind je op de website van de Universiteit Twente.