3 minuten lezen

 

Meer dan 400 belangstellenden zorgden voor veel drukte tijdens de presentaties en workshops van de 19editie van Bessensap. Er was zelfs een drijvende zaal: De Grachtenzaal, een boot buiten op de gracht voor de Rode Hoed.

 

Bessensap is een jaarlijks evenement waar pers en wetenschappers elkaar ontmoeten. De organisatie is in handen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Vereniging voor Wetenschapsjournalistiek en -communicatie Nederland (VWN). Centraal thema dit jaar was de vraag hoe wetenschappers hun boodschap bij het grote publiek kunnen krijgen. En daarnaast presenteerden onderzoekers hun, vaak innovatieve, onderzoek.

 

Kleurrijk opereren

Een voorbeeld van innovatief onderzoek is dat van Judith Hentzen, arts-onderzoeker Chirurgische Oncologie bij het Universitair Medisch Centrum Groningen. Haar presentatie heette betekenisvol Kleurrijk opereren: licht aan het einde van de tunnel. Zij beschreef beeldend het proces van darmkankeronderzoek met behulp van fluoriserende kleurstof tot en met opereren en de resultaten daarvan. Het innovatieve element is het zichtbaar maken van uitzaaiingen van dikke darmkanker tijdens de (kijk)operatie. De fluoriserende vloeistof hecht zich aan kankercellen. Zo ziet de chirurg snel waar tumoren en uitzaaiingen (ook de heel kleine) zich bevinden. Zij kunnen dan meteen weggenomen worden.

Hoewel dit proces nog in een experimenteel stadium is, wordt er in academische ziekenhuizen gewerkt aan een spoedige praktische uitvoering bij kankerpatiënten. Tot nu toe is er vooral ervaring met deze methode bij dikke darmkanker, maar hij biedt ook hoop bij andere kankersoorten.

 

Communiceren over gezondheidsrisico’s

Arnout Jaspers, wetenschapsjournalist, waarschuwde in zijn workshop Doden zeggen niets; hoe te communiceren over diffuse gezondheidsrisico’s?, over misleidende  informatie in vooral kranten. Wat te denken van de uitspraak ‘X (vroegtijdige) doden per jaar’? Met veel grafiekgeweld toonde hij aan dat je niet kunt spreken over aantallen doden over langere perioden naar aanleiding van  bijvoorbeeld ongelukken of luchtvervuiling. De cijfers hebben vaak betrekking op een eenmalig effect, dat snel uitdooft. Bijvoorbeeld onder invloed van het jaarlijks aantal geboorten en sterfgevallen. En mensen kunnen ook tussentijds aan iets anders doodgaan. Je kunt, volgens Jaspers, beter spreken over cohorten en concrete situaties zoals dat in de buurt van Schiphol mensen inderdaad een jaar eerder doodgaan. Rechtstreeks verband met luchtvervuiling is er niet, maar er zijn wel signalen. In zijn artikel op Nemokennislink gaat Jaspers uitgebreid in op hoe je wel op een juiste manier cijfers kunt gebruiken in nieuwsberichten.

 

Weg met het persbericht

Intrigerend was de workshop Screw het persbericht! Andere vormen van publieksbereik door de freelance communicatiedeskundigen Eef Grob en Marcia van Woensel. Het had natuurlijk ook gewoon ‘Weg met het persbericht’ kunnen heten. Inderdaad zijn er veel andere manieren om het grote publiek te bereiken. De voornaamste aanbeveling van Grob en Van Woensel is om als journalist al in een vroeg stadium aan te kloppen bij een wetenschapper en het hele proces te volgen zodat je al in een vroeg stadium hierover kunt berichten in diverse media. De journalist moet de wetenschapper dus verleiden tot publieksvoorlichting. Omgekeerd zouden wetenschappers ook meer contact moeten zoeken met (wetenschaps) journalisten. Dat je een persbericht niet meer nodig zou hebben, was niet op te maken uit deze workshop!