Buren. Als alles goed gaat is een goede buur echt beter dan een verre vriend. Als je weggaat zorgen ze voor je huisdieren, geven ze de planten water en zorgen ze ervoor dat de post zich niet in het zicht opstapelt. Ze doen af en toe een lampje aan of uit, waardoor het huis bewoond lijkt. Om de boel een beetje in evenwicht te houden, doe jij hetzelfde voor jouw buren. Goede buren zijn kostbaar maar toch ook zo vanzelfsprekend. Als je er nog niet mee te maken hebt gehad, kun je je bijna niet voorstellen wat een impact een slechte relatie met je buur op je leven heeft.


Hoe ontstaan burenruzies en wat kun je doen als je ruzie met je buren hebt?

Buren, mensen die je vaker hoort en ziet dan je beste vrienden. Dit is een gegeven dat pas echt tot je doordringt als je het aan de stok krijgt met je buren. Dan besef je ten volle hoe vaak je de buur ziet en hoe vaak je hem of haar hoort.

Wat doe je als:

  • je buur het ineens in zijn of haar hoofd haalt om jullie hoge schutting om te willen ruilen voor een lage, zodat jij je privacy grotendeels kwijtraakt.
  • je buur wil dat die boom, in jouw tuin, die er al jaren staat en waar je verknocht aan bent, gekortwiekt wordt omdat hij/zij net een tuin heeft laten aanleggen door een Japanse tuinarchitect waardoor er planten zijn geplant die echt heel veel licht nodig hebben. En jouw boom houdt dat licht tegen…
  • het oudste kind van de buren haar liefde voor muziek alleen kan uiten met behulp van de volumeknop.
  • de buren ineens gaan klagen over het geblaf van jullie hond?
  • de buurman het naturisme ontdekt en open en bloot in de tuin gaat zitten, zodat jouw puberende kinderen over niets anders meer praten.
  • Allemaal redenen die de omgang minder plezierig kunnen maken.

Iedereen heeft weleens een akkefietje met de buren, maar vaak escaleert dit niet.

Wanneer het wel escaleert is er vaak meer aan de hand. Het zijn meestal de omstandigheden die een rol spelen. De omstandigheden of het gegeven dat veel buren elkaar gewoonweg niet kennen.
Burenruzies zijn een grote bron van stress. Chronisch ruzie met de buren brengt zelfs je gezondheid in gevaar. De meeste mensen die de Rijdende Rechter hebben gezien, zijn zich hier wel van bewust.

Kortom een burenruzie is op allerlei vlakken een groot maatschappelijk probleem.

Het kost de politie buitensporig veel tijd. Woningbouwverenigingen zijn er mee bezig en het maatschappelijk werk en de geestelijke gezondheidszorg worden ook vaak ingeschakeld. Daarom is jaren geleden buurtbemiddeling in het leven geroepen.


Wat is buurtbemiddeling?

Buurtbemiddeling is een lichte vorm van mediation. Twee bemiddelaar voeren met twee buren een gezamenlijk gesprek, nadat ze deze eerst, vaak telefonisch, hebben uitgenodigd tot dit gesprek. Ter vergelijking: een mediation bestaat gemiddeld uit drie gezamenlijke gesprekken met voorafgaand een intakegesprek. In veel regio’s worden de bemiddelingen gecoördineerd door een centraal persoon: de coordinator. Als de politie twee buren aaanmelden dan schrijft de coordinator een brief met informatie aan deze buren. In deze brief worden mensen geinformeerd over buurtbemiddeling, vaak middels een folder. In de brief staat ook dat ze over niet al te lange tijd gebeld zullen worden door een bemiddelaar. De bemiddelaar probeert de buren tijdens dit telefoongesprek te bewegen om met elkaar in gesprek te gaan. Lukt dit, wordt er een afspraak gemaakt. Lukt dit niet, dan wordt de casus afgeblazen en wordt dit gerapporteerd aan de aangever (meestal politie of woningbouwvereniging).

Soms wordt er besloten, meestal omdat een van partijen aangeeft eerst een persoonlijk gesprek te willen met de bemiddelaars, tot een intakegesprek bij partijen thuis. Dan gaan de bemiddelaars bij beide buren op bezoek. Daarna bekijken ze of er een gezamenlijk gesprek komt.


Wie zijn de bemiddelaars?

De bemiddelaars zijn vaak hoogopgeleide mensen die een mediatoropleiding hebben gedaan en ervaring willen opdoen met bemiddelen. Daarbij wonen ze in de regio. Als je als buurtbemiddelaar aan de slag mag, volg je voordat je gaat bemiddelen nog een training tot buurtbemiddelaar.


Twee voorbeelden van buurtbemiddelingen:

Een een-op-een bemiddeling

Een vrouw bracht haar zoontje op de brommer overal heen. Ze woonde samen met haar man, kind en een hond. De hond blafte vaak als ze niet thuis waren en de buren klaagden hierover. Dit bleek niet te helpen. Dat vonden de buren vervelend. Ze hoorden ook vaak het zoontje gillen en concludeerden dat dit stel asociaal was en hun kind mishandelde. Waarom zou die anders zo gillen? Waarom konden ze anders niet normaal met hen praten? Waarom deden ze niets aan die blaffende hond. Pure asocialen. Als die vrouw naar buiten ging dan werd ze uitgescholden voor kindermisbruiker, kindermishandelaar.

De buren waren wel bezorgd om het kind, zeker omdat de vrouw niet goed aanspreekbaar leek. Iedere keer als ze haar iets vroegen, dan kregen ze een snauw. Dat ging hen niets aan. Op een gegeven moment heeft de buurt besloten de kinderbescherming in te schakelen. De kinderbescherming kwam maar leek niets te kunnen. Het geschreeuw bleef.


Wat was er aan de hand?
De vrouw lag in scheiding. Haar man woonde nog steeds bij haar in huis omdat hij geen vervangende woonruimte kon vinden. De relatie was niet goed, maar het lukte de twee aardig om zich te redden.

Het zoontje had een vorm van autisme schreeuwde regelmatig alsof hij bont en blauw geslagen werd. Ze gingen een paar keer per week naar een behandelaar om hier zo goed mogelijk mee leren omgaan. Haar hond blafte inderdaad vaak, maar hier iets aan doen, daar had ze de energie niet voor gehad.

Het probleem sleepte al een tijd voort, en op die avond is het niet tot een oplossing gekomen. Wel is er meer begrip gecreëerd voor de situatie. Dit heeft de nodige ruimte gebracht. Uiteindelijk is de vrouw verhuisd met haar zoontje.


Groepsbemiddelingen

Woningbouwverenigingen verhuren ook portieken of meerdere woningen in dezelfde straat. Dan zijn er meer partijen bij betrokken en hiervoor kan buurtbemiddeling ook worden ingeschakeld. Deze bemiddeling volgt een strak stramien. Alle partijen krijgen een intakegesprek waarbij de bemiddelaars bij de mensen thuis afspreken. Tijdens dit gesprek kunnen alle partijen kort aangeven wat precies het probleem is en hoeveel last ze ervan hebben. Ook wordt alle partijen gevraagd na te denken over wat ze willen bereiken, over het doel waarmee ze komen. Van al deze ‘verschillende’ (in de praktijk komen ze redelijk overeen) wordt door de bemiddelaars een gemeenschappelijk doel gemaakt.

Daarna volgt het bemiddelingsgesprek en is het de bedoeling dat bewoners er in een avond proberen uit te komen.


Een voorbeeld van een groepsbemiddeling:

In een portiek met zes woningen had de helft van de bewoners goed contact met elkaar. Ze kwamen regelmatig bij elkaar over de vloer, waren van ongeveer dezelfde leeftijd. Een flat stond leeg, in een andere woonde iemand die oppervlakkig maar goed contact had met alle bewoners. Een bewoner was de grote outsider. Het was een man die blowde, en waarbij regelmatig weedplantjes in de vensterbank te zien waren. De drie bewoners die vaak bij elkaar kwamen, hadden geprobeerd om deze man bij het contact te betrekken, maar hij moest hier niets van hebben. Iedere keer als ze langs zijn deur liepen rook je daar die penetrante weedlucht. Soms belden ze de politie in verband met de plantjes. De politie haalde de plantjes weg, terwijl de blower de wettelijke norm niet overschreed.

Ook vonden de drie bewoners dat de ‘blower’ zijn deel van het portiek niet goed schoonhield. Dus daar kwamen regelmatig klachten over.


Wat bleek?

De ‘blower’ bleek een somatische aandoening te hebben en woonde onder begeleiding zelfstandig. Hij werkte iedere dag en omdat dit veel van zijn energie vroeg, was er geen ruimte voor sociaal contact. En hij had hier ook niet veel behoefte aan. Hij woonde daar en dat was genoeg. Het blowen deed hij om de somatische symptomen te verlichten.

Hij wilde best het portiek schoonhouden, maar werd zo doodmoe van al dat gevraag om sociaal te zijn, dat hij blij was als hij de deur achter zich dicht kon doen als hij thuiskwam van zijn werk. Hij wilde niet langer dan strikt noodzakelijk in de portiek rondhangen omdat er dan weer iemand langskwam om te vragen of…

Alle bewoners gaven tijdens de intakegesprekken aan dat ze heel graag weer op goede voet met elkaar zouden staan. Voor de ene bewoner betekende dit dat hij vooral zijn eigen leven wilde leiden en soms mee deed aan wat de rest van het portiek organiseerde maar niet als regel. Voor een andere betekende dit dat hij met alle bewoners contact wilde hebben, maar daarover geen vaste afspraken wilde maken. Voor de andere bewoners betekende dit dat ze graag contact hadden met iedereen, maar dat er misschien andere wegen waren om dit te organiseren.

Een ander punt was het schoonhouden van het portiek. Daar moesten iedereen zijn bijdrage leveren. Dit laatste kwam ook tijdens de intakegesprekken aan de orde.

Voor het bemiddelingsgesprek met iedereen werd de volgende wens geformuleerd:

‘Wij willen met zijn allen rustig in een schone flat kunnen wonen”.

Er werd begrip opgebracht voor de somatische aandoening. De medebewoners konden zich voorstellen dat als hij uit werk thuiskwam, hij gewoon wilde rusten en niet sociaal wilde doen. Ze spraken af elkaar te groeten en een rooster te maken voor het schoonhouden van het portiek.

De situatie in het portiek verbeterde hiermee. Ook bij nabellen, zes weken later bleken bewoners nog tevreden te zijn.

 
Algemene informatie over buurtbemiddeling

Buurtbemiddeling boekt het beste resultaat als een ruzie nog niet lang aan de gang is. Zeker bij ruzies die een jaar over zelfs langer duren is buurtbemiddeling te licht.
Een tijdige doorverwijzing door de politie, de woningbouwvereniging, MW of de GGZ is daarom van groot belang.
In 273 gemeenten in Nederland is buurtbemiddeling inmiddels beschikbaar.
De financiering van buurtbemiddeling gebeurt door woningcorporaties en gemeenten. Voor de ‘buren’ is het gratis. Ook als je als buur zelf contact opneemt.
De resultaten verschillen per gemeentes, maar sommige gemeenten laten weten dat ze een oplossingspercentage van 70% kennen.

Voor meer informatie over buurtbemiddeling en de resultaten per gemeente, kun je de website van het CCV raadplegen.