In een dikke map met correspondentie van het secretariaat van het CvT-fonds zit de uitnodiging voor de uitreiking van de eerste Nell Ongerboer-beurs aan mr. Ellen-Rose Kambel. Het is 1995, anderhalf jaar nadat sociaal-psychologe Nell Ongerboer haar hele erfenis van ruim een miljoen gulden aan het fonds schonk. In de curatorenkamer van de Universiteit Utrecht krijgt Kambel het goede nieuws te horen.

 

‘Ik weet nog hoe ik me destijds voelde, in die zeer formele curatorenkamer met alleen maar oudere witte dames. Gelukkig had ik een vriendin meegenomen. Ze waren vol lof over mijn onderzoeksvoorstel. Omdat inheemse volkeren een collectief recht op grond hebben, wilde ik uitzoeken hoe het voor vrouwen zou uitpakken als zij individuele rechten zouden krijgen.’ Kambel kreeg de beurs van 12.000 gulden, liep stage bij het Inter-Amerikaans Hof voor de Mensenrechten en promoveerde in 2002 bij Jenny Goldschmidt, hoogleraar vrouw en recht in Leiden, en bij Carla Risseeuw, hoogleraar feministische antropologie.

In het laatste studiejaar in Leiden volgde ze het bijvak Recht & Literatuur van Joest ’t Hart. ‘Dat was een eye-opener: het drong tot me door dat wetten zijn geschreven door voornamelijk witte mannen, waardoor vooral hun eigen werkelijkheid wordt weerspiegeld in het recht, dat de pretentie heeft neutraal te zijn.’ In diezelfde tijd las ze ook het werk van juriste Kimberlé Crenshaw die het concept intersectionaliteit heeft gemunt. ‘Dat gaat over hoe de categorieën gender en ras op elkaar inwerken en hoe zwarte vrouwen onzichtbaar zijn als je alleen naar gender of alleen naar “ras” kijkt. Zo kwam ik op mijn onderwerp.’

 

Het fonds biedt ruimte voor ándere verhalen. Dat is ook voor hedendaagse jonge vrouwen van kleur heel belangrijk.

 

 

Het was de Critical Race-hoogleraar Philomena Essed die Kambel stimuleerde. ‘Volg je eigen interesse, zei ze tegen me. Maar weet: als je eenmaal bewust bent, gaat het niet meer weg.’ Kambel ging door met capaciteitsopbouw bij inheemse volkeren en richtte in 2011 de Rutu Foundation op, die tweetalig onderwijs stimuleert voor inheemse en migrantenkinderen. ‘Het is fantastisch dat het CvT-fonds er is. Het geeft je de vrijheid om je eigen kritische onderzoek te doen.’

 

Gender & ras; twee belangrijke thema's voor Ellen-Rose Kambel.

 

Ellen-Rose Kambel (1969) groeide op in Suriname en woont sinds haar vijftiende in Nederland. Het was van huis uit vanzelfsprekend dat ze ging studeren. Haar moeder had een boekhandel en haar vader was advocaat.

 

 

Meer interviews lezen? Dat kan! 

Louise Vet over meer zelfvertrouwen door kennis.

Ardjuna Candotti over museaal erfgoed in Indonesië

Francine Govers over schimmels en andere plantenziekten.