Kevin Kelly (1952) is schrijver, fotograaf, natuurbeschermer en student van digitale cultuur. Hij is vooral bekend als oprichter en hoofdredacteur van het invloedrijke technologietijdschrift Wired. In zijn nieuwste boek The Inevitable staan de twaalf technologische krachten centraal die onze toekomst vorm zullen geven. De titel van het boek verwijst naar de overtuiging van Kelly dat deze krachten ‘onvermijdelijk‘ zijn. Daarmee bedoelt hij dat de natuur- en wiskundige krachten die de dynamiek achter technologie bepalen een specifieke en zichtbare richting op gaan. Het gaat hier om de brede context en niet om specifieke ontwikkelingen, want die zijn niet te voorspellen. Zo was het internet volgens Kelly onvermijdelijk, maar de huidige vorm daarvan (non-profit, internationaal, publiek) niet.

Wat zijn volgens Kelly de twaalf belangrijkste technologische krachten die onze toekomst bepalen? Hij beschrijft ze allemaal met een werkwoord:

  1. Becoming (worden). Alles wat bestaat, heeft energie nodig om te blijven bestaan. Dat geldt voor het menselijk lichaam, maar ook voor computers. Er is daarmee sprake van een constante ontwikkeling met subtiele vooruitgang. Deze trend heeft vooral betrekking op het internet, dat in de toekomst beter doorzoekbaar zal zijn en ook terug zal kunnen gaan in de tijd.
  2. Cognifying (leren). Deze ontwikkeling gaat vooral over kunstmatige intelligentie (AI) en is volgens Kelly ‘de oerkracht van onze toekomst’. Niet-menselijke objecten laten leren en denken zal een grotere invloed op het leven van de mens hebben dan de Industriële Revolutie. Het gaat hier om kunstmatige slimheid en niet om bewuste intelligentie, want AI is per definitie onmenselijk. In de toekomst zal AI goedkoop, betrouwbaar en alomtegenwoordig zijn. Voorlopig zijn toepassingen van AI nog specialistisch van aard, zoals zelfrijdende auto’s en het automatisch vertalen van teksten. In de toekomst zullen robots een grote rol gaan spelen. Zij kunnen sommige taken beter uitvoeren dan mensen, zoals het in elkaar zetten van een auto. Daarnaast kunnen robots taken uitvoeren waartoe mensen helemaal niet in staat zijn, zoals het doorzoeken van duizenden webpagina’s in een paar seconden.
  3. Flowing (stromen). Er is in deze tijd sprake van een constante stroom data. Daarmee is een verschuiving ingezet van vast naar beweeglijk. Deze ontwikkeling leidt tot een democratisering van creatieve activiteiten. Iedereen kan nu muziek, films en foto’s maken en verspreiden.
  4. Screening (bekijken op een scherm). Volgens Kelly is de mensheid niet langer ‘the people of the book’ maar ‘the people of the screen’. Er is een beeldschermcultuur ontstaan, die snel en dynamisch is.
  5. Accessing (toegang krijgen tot iets). Toegang hebben tot iets is belangrijker geworden dan het bezitten van iets. Muziek en boeken zijn daar een voorbeeld van.
  6. Sharing (delen). Het delen van informatie en spullen in groepen mensen die elkaar niet persoonlijk kennen, wordt gemeengoed en neemt verdergaande vormen aan. De eerste fase bestaat uit het simpelweg delen van informatie, zoals op Facebook, of wat spullen betreft in de deeleconomie. De tweede fase leidt tot aggregatie, zoals het sociale netwerk voor fotografen Flickr, waarbij foto’s in groepen geplaatst kunnen worden (denk aan foto’s van wolken of wilde dieren) en leden van het netwerk elkaar volgen en feedback geven. De derde fase is samenwerking. Een voorbeeld is de ontwikkeling van Linux, een besturingssysteem voor computers dat gratis en vrij beschikbaar is en door iedereen aangepast of verbeterd mag worden. De laatste en meest vergaande fase in deze ontwikkeling is collectivisme. Crowdfunding is hier een voorbeeld van. Hierbij financiert het publiek benodigd kapitaal via een online platform. Deze alternatieve wijze om projecten te financieren (denk aan het opzetten van een bedrijf, maar ook het bekostigen van een dure medische behandeling) is laagdrempelig en niet afhankelijk van financiële tussenpersonen.
  7. Filtering (filteren). In de digitale wereld is een overvloed aan informatie en producten voorhanden. We hebben hulp nodig om daarin te navigeren. Dat kan door te filteren. Het mooie van overvloed is dat het ons dwingt om na te denken over de vraag wat nu écht waardevol is.
  8. Remixing (vermengen). Het gaat hier om het maken van nieuwe combinaties van bestaande zaken. Door de beschikbaarheid van creatieve hulpmiddelen kan iedereen ideeën knippen en plakken en op een nieuwe manier met elkaar combineren of aan elkaar linken.
  9. Interacting (interacteren). Door de ontwikkeling van virtual reality kan de mens anders interacteren met zijn omgeving. Hij kan een gesimuleerde omgeving binnengaan en zo nieuwe ervaringen opdoen. Ook apparaten zullen vaker met elkaar verbonden zijn. In de komende jaren zal de mens zijn interactie met zijn omgeving en apparaten verder uitbreiden.
  10. Tracking (volgen). Sinds kort kunnen mensen zelfmetingen verrichten met behulp van kleine, slimme apparaten. Denk aan het thuis opmeten van de bloeddruk of het dragen van een stappenteller. Kelly noemt deze trend om gegevens over onszelf te verzamelen ‘the quantified self’.
  11. Questioning (vragen). Er is via internet een enorme berg aan informatie en kennis beschikbaar en die berg is gratis en snel te bevragen. Wil je weten tot hoe laat de supermarkt in de buurt open is, wat de term artificial intelligence ook alweer betekent of wat een gezonde rusthartslag is? Binnen een paar seconden heb je het antwoord.
  12. Beginning (beginnen). Wanneer historici over vele jaren terugkijken op het begin van het derde millennium, zullen ze een tijd zien waarin mensen zich voor het eerst op grote schaal digitaal aan elkaar verbonden. Een tijd waarin mensen leervermogen gaven aan objecten. Volgens Kelly is de huidige staat van de technologie nog maar het begin van wat er allemaal mogelijk is.

Kelly is een typische technologie-optimist: hij heeft vooral oog voor de voordelen en mogelijkheden van technologische ontwikkelingen. Gelukkig schenkt hij, in tegenstelling tot zijn eerdere boeken, ook aandacht aan de zorgen over de richting die technologie soms lijkt in te slaan. Maar hij ziet altijd een oplossing voor de uitdagingen die met technologische innovatie gepaard gaan. Hoe dan ook, The Inevitable is een prettig leesbaar en boeiend boek, ook voor de relatieve leek.

The Inevitable roept vooral interessante vervolgvragen op, die buiten de scope van Kelly vallen. Hoe zal onze maatschappij er als gevolg van technologische ontwikkelingen in de toekomst precies uitzien? Experts op het gebied van kunstmatige intelligentie voorspellen dat de arbeidsmarkt er als gevolg van de inzet van robots totaal anders uit gaat zien. Ter illustratie: wat gaan de tientallen miljoenen chauffeurs van vrachtwagens en taxi’s wereldwijd doen wanneer autonome voertuigen hun werk overnemen? En, daarmee samenhangend, hoe zorgen we ervoor dat beleidsmakers en politici deze ingrijpende veranderingen in goede banen leiden in plaats van achter de feiten aan te lopen, zoals nu nog het geval is? En welke rol hebben ‘gewone burgers’ in het maken van keuzes over welke richting we inslaan? Dat is in ieder geval food for thought.