4 minuten lezen

 

In de Verenigde Staten kwam tijdens de presidentsverkiezing van 2016 compromitterende informatie over kandidaat Trump in de media, die Russische inmenging in de verkiezingen suggereerde. FBI directeur James Comey startte een onderzoek. De soap die zich daarna ontvouwde is alom bekend.

 

In 2018 verscheen een boek over deze periode, geschreven door Comey. De schrijfstijl is vlot, het boek is onderhoudend en soms spannend. Comey stelt dat zijn boek handelt over ethisch leiderschap. Impliciet is dat zo, maar hij maakt dit niet helemaal waar. Het boek biedt wel een uniek kijkje achter de schermen van de handel en wandel van de president en de hoogste ambtelijke leiders in de Verenigde Staten.

 

Russische inmenging  

Comey, sinds 2013 directeur van het Federal Bureau of Investigation (FBI), kreeg voor de inauguratie van Trump, informatie over mogelijke Russische inmenging in de verkiezingen van 2016 en informatie over de persoon Trump, waardoor deze door Rusland chantabel zou kunnen zijn. Hij startte een onderzoek, waarbij vooral de rol van  Michael Flynn, dan de veiligheidsadviseur van Trump, de aandacht trok. Als directeur van de FBI, was Comey voor een lange periode benoemd; desondanks werd hij enige tijd na het starten van het onderzoek door Trump ontslagen.

In dit boek beschrijft Comey zijn ervaringen met diverse presidenten van de Verenigde Staten en met hoge ambtenaren, waarmee hij tijdens zijn carrière te maken kreeg. Hij zoekt hierbij naar wat ethisch leiderschap is en wat het tegenovergestelde daarvan is.

 

Who am I to tell others what ethical leadership is?

 

Relevantie

De inleiding begint met de vraag van Comey: “Who am I to tell others what ethical leadership is?”, waarna hij uitweidt over de ijdelheid, die leidt tot de pretentie deze vraag te kunnen beantwoorden. Dat hij, die publiek ontslagen werd, deze taak toch op zich neemt, is omdat hij in een politieke omgeving terecht gekomen was, waar harde feiten werden ontkend en liegen normaal leek te zijn. Een trend die zich sindsdien door de hele Amerikaanse maatschappij lijkt te verspreiden. Daardoor is de vraag wat ethisch leiderschap is, aldus Comey, zeer relevant en urgent. Hij heeft genoeg politieke leiders meegemaakt om over dit onderwerp iets zinnigs te kunnen zeggen.

 

Persoonlijke loyaliteit versus bestaande waarden

De aanleiding tot het schrijven van dit boek kwam direct voort uit een bizar diner op het Witte Huis. Daar vroeg Trump hem om zijn persoonlijke loyaliteit, ten koste van zijn verplichtingen als FBI directeur en zijn loyaliteit aan het Amerikaanse volk. Comey is echter van mening dat een hogere loyaliteit aan bestaande waarden, en vooral aan de waarheid zijn plicht is.

 

Thriller

Comey beschrijft vervolgens zijn carrière, die op sommige momenten op een regelrechte thriller lijkt. Hij staat stil bij zijn eigen gedragingen, als tiener bijvoorbeeld, waar hij zich op een later tijdstip in zijn leven voor schaamt. Toch krijg je ook zo nu en dan de indruk dat hij zich wil verweren tegen de berichten die het Witte Huis en Trump over hem de wereld in stuurden. Dat voelt soms wat ongemakkelijk, al is het wel begrijpelijk.

Zijn opvolger in het onderzoek Robert Mueller, heeft recent een soortgelijke reactie laten zien. Dit naar aanleiding van zijn rapport over de Russische inmenging in de verkiezingen van 2016. Hij vond dat de conclusies van zijn rapport door William Barr, United States Attorney General, verkeerd geïnterpreteerd werden. Deze actie ondersteunt de beweringen van Comey, dat Trump iedereen om hem heen probeert te corrumperen en dat slechts weinigen de kracht hebben hier tegenin te gaan en integer te blijven.

 

James Comey over ethisch leiderschap

James Comey  

Onthutsend is het als de gedragingen van president Trump en zijn entourage worden vergeleken met de karakteristieken van de maffia-organisatie Cosa Nostra. In het begin van zijn carrière als assistent attorney in New York City, onderzocht Comey de Cosa Nostra. Rudi Giuliani was toen zijn baas. Ook Giuliani legt Comey langs de ethische meetlat. Zijn oordeel over hem is niet positief. Pikant is dat Giulliani  momenteel Trumps persoonlijke advocaat is.

 

Aspecten van ethisch leiderschap

Wat een ethisch leider is, staat impliciet te lezen in dit boek. Enkele zaken springen er echter uit.

  • Allereerst is daar het omgaan met kritiek, een moeilijk iets voor ieder mens. Toch is het een vereiste voor een ethisch leider dat je durft te twijfelen aan je eigen aanpak en je afwegingen.
  • Direct in het verlengde hiervan ligt, dat je durft aan te geven dat je mogelijk dingen niet weet of over het hoofd ziet, en dat je dus van anderen afhankelijk durft te zijn, zodat je zo goed mogelijk geïnformeerd beslissingen kunt nemen.
  • Bij iedere beslissing die genomen wordt, moet de lange termijn in het oog gehouden worden vanuit blijvende waarden, zoals respect voor anderen en voor de waarheid. Een ethisch leider is integer, denkt niet aan persoonlijk gewin, maar als president aan wat goed is voor het land en de inwoners.

 

Verder kunnen goede leiders lachen met hun mensen, maar hen ook streng terecht wijzen als het nodig is om goede resultaten te behalen. Ethische leiders zijn transparant, indien mogelijk. Zij zijn zich ervan bewust dat iedereen betekenis zoekt in het werk dat hij of zij doet en scheppen daarom een sfeer waarin de teleurstelling van de leider voor werknemers de grootst mogelijke straf is.

Oneerlijke leiders kunnen in de ogen van Comey een cultuur vormen van oneerlijkheid, corruptie, bedrog en misleiding. Hij benadrukt verder het belang van WAARHEID en waarheidsvinding, omdat zonder deze zaken het bestaande rechtssysteem oplost. Immers, waarheid en waarheidsvinding zijn de kern van het rechtssysteem.

 

Vergelijking met Obama

Comey, zelf Republikein, heeft meer bewondering voor president Obama dan bijvoorbeeld voor president Bush. Obama was volgens Comey vriendelijk en humoristisch, legde makkelijk contact, was een goed luisteraar en een snelle en geconcentreerde denker. Verder had hij genoeg zelfvertrouwen om bescheiden te zijn en naar anderen te luisteren en hen te bevragen. Hierdoor liet hij mensen in hun waarde en kregen ze het respect dat ze verdienden.

Later in het boek beschijft Comey de bijeenkomsten met de President (Elect) Trump waardoor je, gewild of ongewild, zijn gedrag naast dat van de ethische leider legt. Het doet je vrezen voor de cultuuromslag die deze president lijkt te veroorzaken.

 

Conclusie

Dit boek is geschreven in de vorm van memoires en het leest prettig en is vlot geschreven. Het wordt geen moment saai. Je krijgt veel informatie over ethisch leiderschap, maar omdat het boek als memoires is geschreven, lijkt het soms toch meer zijn persoonlijke verhaal en een verweer tegen de zaken die de regering Trump hem verwijt. Desondanks biedt dit boek een interessante kijk achter de schermen van de hoogste politieke instanties in de Verenigde Staten.

Mijn verwachtingen omtrent een boek over ethisch leiderschap waren een helder uitgewerkt overzicht van ethisch leiderschap, maar dat is dit boek niet. Als je deze verwachting niet hebt en bereid bent dat zelf uit dit boek te distilleren, dan is het een duidelijk boek over dit thema.

 

 

Lees meer over Leiderschap